( در گذشته به سال 1091 ه . ق ) در كتاب الباب يا لباب الكلام كه موضوع آن در علم بارى است ، نقل شده است . « 1 » ى ) شرح قصيدهء برده قصيدهء برده ، اثر معروف شرف الدين ابى عبد اللّه محمد بن سعيد دولاصى بوصيرى ( م 694 ) است كه به نظم است ؛ او قصيده‌اى در 162 بيت سروده است بدين شرح : دوازده بيت مطلع قصيده ، شانزده بيت در ذكر نفس و هواى آن ، سى بيت در مدح قرآن ، سيزده بيت در معراج رسول اللّه ( ص ) ، بيست و دو بيت در جهاد آن حضرت ؛ چهارده بيت در استعفار و نه بيت در مناجات . بوصيرى اين قصيده را الكواكب الدرية فى مدح خير البرية ناميده ، كه اختصارا به آن قصيدهء برده گويند . شارحان بسيارى به زبان‌هاى مختلف فارسى ، تركى و پنجابى اين قصيده را شرح كرده‌اند . شرح شرف الدين على يزدى بر اين اثر به زبان فارسى است . شيوهء شارح به اين ترتيب است كه براى هر بيت ، ابتدا در تحت عنوان « مفردات » ، يكايك لغات قصيده را شرح مىدهد و بعد زير عنوان « تركيب » لغات و كلمات شرح شده را تركيب و در زير عنوان « حاصل الفحوى » آن بيت را تعبيرى عارفانه مىنمايد . ابتداى اين شرح با هجده تنبيه آغاز مىشود . « 2 » شرف الدين على يزدى اين اثر را به نام سلطان محمد جوكى پسر شاهرخ تأليف كرده است . « 3 » شيخ آغا بزرگ طهرانى اين شرح را به امير عبد الوهاب بن طاهر بن على بن داود حسينى استرآبادى ( درگذشته به سال 883 ه . ق ) نسبت داده است كه گويا سهو مىباشد . « 4 »

--> ( 1 ) . فهرست كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى ، ج 22 ، ص 73 . ( 2 ) . فهرست نسخ خطى كتابخانهء ملّى ، ج 6 ، صص 567 - 568 . ( 3 ) . فهرست نسخه‌هاى خطى كتابخانهء جامع گوهرشاد ، ج 3 ، صص 1427 - 1428 . ( 4 ) . الذريعة الى تصانيف الشيعة ، ج 14 ، ص 6 .